Start arrow Ciekawe miejsca arrow Bo偶nica 偶ydowska

Bo偶nica 偶ydowska PDF Drukuj Email
16.10.2008.
Jak pisz膮 Maria i Kazimierz Piechotkowie w ksi膮偶ce "Bo偶nice drewniane" (W-wa 1957 r.) pierwsza wzmianka o istnieniu przedborskiej bo偶nicy datowana jest na rok 1638. Jest tam szczeg贸艂owy opis jednej z pi臋kniejszych bo偶nic modrzewiowych w Polsce. Uk艂ad budynku by艂 typowy z pod艂u偶n膮 sal膮 modlitw poprzedzon膮 od zachodu przedsionkiem z izb膮 kahaln膮, na pi臋trze izba dla kobiet. Bo偶nica wyr贸偶nia艂a si臋 pi臋kn膮 dekoracj膮 drewnianego sklepienia, kt贸re pokryte by艂o siatk膮 listew i esowato wyci臋tych desek. 艢ciany sali modlitw by艂y polichromowane. Synagoga mia艂a dwa wej艣cia, g艂贸wne od p贸艂nocy. By艂a pi臋knie ozdobiona - stanowi艂a cud architektury na owe czasy. Legenda g艂osi, 偶e Napoleon, kt贸ry j膮 ogl膮da艂, zachwyci艂 si臋 ni膮 tak, 偶e zdj膮艂 ze swego konia derk臋 haftowan膮 z艂otem i podarowa艂 j膮 synagodze. Spisany w 1939 roku (tu偶 przed spaleniem) inwentarz bo偶nicy rejestrowa艂 m.in. p艂askorze藕by, kt贸re jakoby pochodzi艂y z dar贸w Esterki i Berka Joselewicza. W skarbcu po prawej stronie od wej艣cia znajdowa艂a si臋 kapa ze sznurk贸w jedwabiu o wymiarze 2 m2 nabijana cekinami ze z艂ota, dwie kapy nabijane cekinami ze srebra, kielichy podobne do katolickich, jeden z艂oty i dwa srebrne bogato zdobione. Cz臋艣膰 偶e艅ska znajdowa艂a si臋 po stronie zachodniej i po艂udniowej. Bima znajdowa艂a si臋 blisko wej艣cia. Synagoga by艂a znana jako najbardziej kunsztowna w Polsce z powodu rze藕b, barwnych malowide艂 艣ciennych wykonanych przez Yehuda Leb oraz kolorowanych szyb okiennych. Wymiary: 18 x 21 m., wysoko艣膰: 14 m. Synagoga zosta艂a spalona przez Niemc贸w w czasie II wojny 艣wiatowej 3.9.1939 r.

W 2000 roku w Berkeley na Florydzie podj臋to inicjatyw臋 budowy bo偶nicy na wz贸r przedborskiej. B臋dzie ona z drewna cedrowego. Przedborskie muzeum posiada kserokopi臋 plan贸w tej budowli i ma otrzyma膰 makiet臋. Z inicjatywy prof. Judit Kronberg Grenberg z USA (jej rodzice pochodz膮 z Przedborza) dla upami臋tnienia spalonej przez hitlerowc贸w bo偶nicy w miejscu, w kt贸rym ona by艂a zostanie wybudowany obelisk przy Rynku, nad Pilic膮.

Dok艂adny opis bo偶nicy, du偶o archiwalnych zdj臋膰 oraz ciekawostek znale藕膰 mo偶na w ksi膮偶ce Tadeusza Michalskiego pt. "Z polichromii przesz艂o艣ci. 呕ydzi przedborscy" wydanej przez Muzeum Ludowe Ziemi Przedborskiej.

(zdj臋cia: M. K. Piechotkowie "Bo偶nice drewniane", Warszawa 1957 r., T. Michalski "Z polichromii przesz艂o艣ci")

1.
01.jpg
2.
02.jpg
3.
03.jpg
4.
04.jpg
5.
05.jpg
6.
06.jpg
7.
07.jpg
8.
08.jpg
9.
09.jpg
10.
10.jpg
11.
11.jpg
12.
12.jpg

 
« poprzedni artyku   nast阷ny artyku »

Pierwszy portal o Przedborzu  
Design by Studio Orma艅ski