Start arrow Historia arrow Ul. Trytwa - skąd taka nazwa? (Paweł Grabalski)

Ul. Trytwa - skąd taka nazwa? (Paweł Grabalski) PDF Drukuj Email
08.02.2015.
Niektórzy uważają że to dziwna nazwa, a mieszkańcy zapytani przez przyjezdnych o nazwę wzruszają ramionami. Podczas gdy nazwy ulic upamiętniają osoby, wydarzenia, pochodzą od nazw miejscowości, obiektów bądź wyrażone są w języku polskim (np. Leśna, Krzywa, Południowa), nie ma z tym problemu, ale jeśli nazwa pochodzi z obcego języka, a w dodatku określa coś, co już od dawna nie funkcjonuje? A tak właśnie jest z ul. Trytwa.

W większości słowników trudno znaleźć wyjaśnienie słowa "trytwa", słowo dawno wyszło z użycia. A trytwa to nic innego, jak usypana i wyniesiona ponad lustro wody grobla, nasyp, na którym znajdowała się droga. Trytwy budowane były w miejscach trudno przejezdnych, zwykle w pobliżu jezior, rzek czy na mokradłach. Układano je z wiązek pędów wikliny i większych topolowych dranic (cienkich, wąskich desek łupanych z pnia drzewa), dodatkowo obsypując ziemią i kamieniami. Nazwa „trytwa” wywodzi się z języka niemieckiego („die Trift”, "trytef") i prawdopodobnie przyszła na ziemie polskie wraz z Olędrami, czyli osadnikami holenderskimi (aczkolwiek później to określenie stosowano także do osadników niemieckich, szkockich czy czeskich, zamieszkujących głównie na terenach zalewowych).

Lewobrzeżna część miasta (dawniej przedmieście Widoma) położona jest niżej niż część prawobrzeżna. Gdy Pilica wylewała, zalewane były więc obszary położone po lewej stronie rzeki. Droga biegnąca do przeprawy (mostu) była często zalewana, był to teren podmokły, dlatego dawni mieszkańcy tych terenów wybudowali trytwę, aby można było przez nią dostać się do przeprawy. Trytwa mogła istnieć zanim jeszcze powstała Widoma, ale funkcjonowała już przeprawa w miejscu dzisiejszego mostu.

Dziś już rzeka nie zalewa tej części miasta, droga biegnie nieco wyżej niż kiedyś, a po dawnej trytwie pozostała nazwa, którą nosi odcinek ulicy, znajdujący się pomiędzy ul. Leśną a mostem. Nie jest to więc przypadkowa nazwa, jest to nazwa historyczna, upamiętniająca coś, czego dziś już się nie buduje, ale także informuje nas, że coś takiego istniało dawniej w Przedborzu w tym właśnie miejscu. Trytwa z Widomy do Przedborza.

  

Paweł Grabalski

  

Informacje o trytwach pochodzą ze stron: warszawa.wikia.com, muzeumkonstancina.pl, warszawa.gazeta.pl

Poniżej przykład trytwy (fotografia pochodzi ze strony muzeumkonstancinjeziorna.pl).

  

   
  
  
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Pierwszy portal o Przedborzu  
Design by Studio Ormański